Bài tập học kỳ Luật Đất đai


Thu hồi đất là một nội dung quan trọng của quản lý nhà nước về đất đai. Đây là biện pháp pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ quyền sở hữu toàn dân đối với đất đai mà Nhà nước là đại diện chủ sở hữu.  Hiện nay, các quy định của pháp luật ở nước ta về thu hồi đất đang ngày càng hoàn thiện cho phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế thị trường; thủ tục hành chính đang dần được cải cách nhằm minh bạch hóa, phát huy tốt nguồn lực đất đai, thuận lợi hơn cho người sử dụng đất và đảm bảo chặt chẽ về pháp lý. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn nhiều bất cập trong việc thi hành chính sách pháp luật đất đai trong thực tế, đặc biệt trong đó là các vụ việc do cơ quan hành chính Nhà nước thu hồi đất không theo quy định của pháp luật, dẫn đến nhiều tranh chấp xảy ra. Tình huống sau đây là một trong những ví dụ điển hình cho trường hợp này.

1.Việc thu hồi đất của UBND xã Mỹ Yên là đúng hay sai? Giải thích vì sao?

Việc thu hồi đất của UBND xã Mỹ Yên là sai dựa trên các cơ sở pháp lý sau:

Thứ nhất, căn cứ vào Khoản 2 Điều 44 Luật đất đai năm 2003 về Thẩm quyền thu hồi đất thì: “Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh quyết định thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, …”. Chính vì vậy mà việc UBND cấp xã Mỹ Yên ra quyết định thu hồi đất của ông Tâm đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là không đúng thẩm quyền, mặc dù việc thu hồi này phù hợp với Khoản 1 Điều 38 Luật Đất đai năm 2003 là sử dụng vào mục đích công cộng ( ở đây mục đích là để mở một con kênh thủy lợi) .Theo Khoản 3 Điều 41 và Khoản 5 Điều 36 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ thì UBND cấp xã chỉ có quyền quản lí đất đó sau khi đã được thu hồi.

Thứ hai, ông Tâm là chủ sở hữu hợp pháp thửa ruộng theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số QSDĐ/0204-LA do UBND huyện Bến Lức, tỉnh Long An cấp ngày 21 tháng 05 năm 1996 . Hơn nữa vào ngày 08/06/2007 UBND xã Mỹ Yên Yên cũng đã thừa nhận việc cho đến thời điểm này, xã vẫn chưa trao bất kỳ một quyết định thu hồi đất nào cho ông mà chỉ giải thích hết sức chung chung, không dựa trên bất kì một cơ sở pháp lý nào. Bên cạnh đó Khoản 2 Điều 39 Luật đất đai năm 2003 cũng quy định: “Trước khi thu hồi đất, chậm nhất là chín mươi ngày đối với đất nông nghiệp và một trăm tám mươi ngày đối với đất phi nông nghiệp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải thông báo cho người bị thu hồi đất biết lý do thu hồi, thời gian và kế hoạch di chuyển, phương án tổng thể về bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư”. Từ đó cho thấy khi mảnh đất đó vẫn thuộc quyền sở hữu của ông Tâm thì việc UBND xã chủ trương mở một con kênh thủy lợi đi ngang qua phần đất của ông Tâm (đất hạng nhất hai vụ lúa) không những làm mất trắng của ông 1.500 m2 đất mà hiện tại vẫn còn đang nạo vét thêm, đất sau khi bị nạo vét lại đem đổ đi nơi khác là xâm phạm đến quyền sử dụng đất hợp pháp của ông.

Thứ ba, đây là đất sản xuất nông nghiệp của ông Tâm và ông đã có giấy chứng nhận về quyền sử dụng diện tích đất đó nên khi bị thu hồi đất thì ông phải được bồi thường theo quy định tại Khoản 1, 2 Điều 42 Luật Đất đai năm 2003 và Khoản 1 Điều 10, Khoản 1, 2 Điều 6 Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004, nhưng UBND xã Mỹ Yên không thực hiện trách nhiệm của mình theo Khoản 3 Điều 3 Nghị định trên:

“a, Tổ chức tuyên truyền về mục đích thu hồi đất về mục đích thu hồi đất, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án.

b, Phối hợp với hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, thực hiện xác nhận đất đai và tài sản của người bị thu hồi.

c, Phối hợp và tạo điều kiện hỗ trợ cho việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người bị thu hồi đất và tạo điều kiện cho việc giải phóng mặt bằng”.

2. Ông Tâm có quyền khởi kiện việc mình bị thu đất tại cơ quan tòa án không? Vì sao? Cơ sở pháp lý của việc khởi kiện này?

Ông Tâm hoàn  toàn có quyền khởi kiện việc mình bị thu hồi đất tại Tòa án Nhân dân Huyện Bến Lức căn c ứ vào:

-Điều 1 pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính đã quy định: “Cá nhân, cơ quan nhà nước, tổ chức theo thủ tục do pháp luật quy định có quyền khởi kiện vụ án hành chính để yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình”.

-Khoản 6 Điều 105 Luật đất đai năm 2003 cũng quy định về quyền chung của người sử dụng đất: “Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai”.

-Theo Điều 30 Luật khiếu nại, tố cáo: “Người khiếu nại lần đầu phải khiếu nại với người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có cán bộ, công chức có hành vi hành chính mà người khiếu nại có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình”.

-Điều 39 Luật Khiếu nại, tố cáo: “Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu mà người khiếu nại không đồng ý thì có quyền khiếu nại đến người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tiếp theo hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của pháp luật”.

Như vậy, với những cơ sở trên thì ông Tâm đã thực hiện quyền của mình theo đúng quy định của pháp luật, bằng cách khiếu nại lên UBND xã Mỹ Yên. Nếu ông Tâm không đồng ý với cách giải quyết của UBND xã và không muốn khiếu nại tiếp lên UBND huyện, ông có thể gửi đơn khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa hành chính của Tòa án nhân dân cấp huyện nơi ông cư trú để giải quyết theo trình tự tố tụng.

3. Nếu được quyền khởi kiện, anh (chị) hãy tư vấn cho ông Tâm các bước cần thiết để tiến hành thủ tục khiếu kiện đúng pháp luật?

Thứ nhất: Ông Tâm phải làm đơn kiện gửi Toà án với những nội dung chính sau đây:

+ Ngày, tháng, năm làm đơn.

+ Toà án được yêu cầu giải quyết vụ án hành chính.

+ Tên , địa chỉ của người khởi kiện, người bị kiện.

+ Nội dung quyết định hành chính hay tóm tắt diễn biến của hành vi hành chính.

+ Nội dung quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu. (nếu có)

+ Các yêu cầu đề nghị tòa án giải quyết

+ Đơn kiện phải do ông Tâm ký.

Thứ hai: Kèm theo đơn kiện, ông Tâm phải có các tài liệu chứng minh cho yêu cầu của ông: bản sao quyết định giải quyết khiếu nại trước đó và các tài liệu liên quan (nếu có).

Thứ ba: Trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày nộp đơn, ông Tâm phải nộp một khoản tạm ứng án phí theo quy định pháp luật. Tòa án sẽ thụ lý vụ án vào ngày ông xuất trình biên lai nộp tiền tạm ứng án phí. Sau khi Tòa án đã thụ lý vụ án, ông có quyền làm đơn yêu cầu Tòa án ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời để bảo vệ lợi ích cấp thiết của mình, bảo đảm việc thi hành án.

* Lưu ý: Thời hạn ông Tâm thực hiện các thủ tục trên là 30 ngày hoặc có thể kéo dài hơn nhưng không quá 45 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết khiếu nại của UBND xã Mỹ Yên, theo quy định tại điều 39 Luật khiếu nại, tố cáo sửa đổi bổ sung năm 2005.

4. Anh (chị) hãy giúp ông Tâm soạn thảo nội dung đơn khởi kiện gửi cơ quan Tòa án?

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

—-oo00oo—-

ĐƠN KHỞI KIỆN ÁN HÀNH CHÍNH

Kính gửi: Toà án nhân dân Huyện Bến Lức, tỉnh Long An.

– Người khởi kiện:

Tên tôi là: Nguyễn Văn Tâm, sinh năm 1941

Địa chỉ thường trú: Xã Mỹ Yên, huyện Bến Lức, tỉnh Long An.

– Bên bị kiện: Ủy ban nhân dân xã Mỹ Yên (Thuộc huyện Bến Lức, tỉnh Long An)

NỘI DUNG KHỞI KIỆN

Tôi là chủ sở hữu hợp pháp thửa ruộng 7.000 m2 đất tại xã Mỹ Yên, Huyện Bến Lức, Tỉnh Long An theo GCNQSDĐ  do UBND Huyện Bến Lức, Tỉnh Long An cấp ngày 21 tháng 05 năm 1996.

Vừa qua, chính quyền xã Mỹ Yên chủ trương mở một con kênh thủylợi đi ngang qua phần đất của tôi (đất hạng nhất hai vụ lúa) không những làm mất trắng của tôi 1.500 m2 đất mà hiện tại vẫn còn đang nạo vét thêm. Đất sau khi nạo vét thì đem đổ đi nơi khác, làm thiệt hại nghiêm trọng đến quyền lợi hợp pháp của tôi.

Trước sự việc bị thu hồi đất trên, tôi đã làm đơn khiếu nại UBND xã Mỹ Yên. Theo biên bản của UBND xã Mỹ Yên ngày 08/06/2007 vừa qua thì UBND xã Mỹ Yên cũng đã thừa nhận việc cho đến thời điểm này, xã vẫn chưa trao bất kì một quyết định thu hồi đất nào cho tôi mà chỉ giải thích hết sức chung chung, không dựa vào bất cứ một cơ sở pháp lí nào cả.

Vì vậy,tôi làm đơn khởi kiện đề nghị Tòa hành chính – Tòa án nhân dân tỉnh Long An hủy Quyết định thu hồi đất của UBND xã Mỹ Yên, xử lý hành vi vi phạm pháp luật đất đai của UBND xã Mỹ Yên theo quy định của pháp luật.

* Các tài liệu gửi kèm theo đơn kiện:

1. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số QSDĐ/0204-LA.

2. Biên bản của UBND xã Mỹ Yên ngày 08/06/2007.

3. Sơ đồ thửa đất.

 

Ngày … tháng … năm …

         Người khởi kiện

            (Ký tên, ghi rõ họ và tên)

 

Như vậy, việc UBND xã Mỹ Yên thu hồi đất của ông Tâm là trái với quy định của pháp luật đất đai nước ta. Hậu quả pháp lý của việc thu hồi đất là rất nghiêm trọng liên quan đến quyền lợi của Nhà nước, các chủ đầu tư và người bị Nhà nước thu hồi đất. Vì vậy, Nhà nước cần ban hành chính sách  nhất định, có các biện pháp thiết thực hơn để quản lý rộng rãi về vấn đề thu hồi đất nói riêng cũng như đất đai nói chung .

  1. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
    1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật đất đai, Nxb. CAND, Hà Nội, 2008.

    2. Luật đất đai năm 2003.

    3. Nghị định của Chính phủ số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 về thi hành Luật đất đai.

    4. Nghị định của Chính phủ số 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 về bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
    5. Luật khiếu nại, tố cáo

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: